UTOPIA

Stel je eens een wereld voor die beheerst wordt door technologie en rationalisme. De mensen zijn gezond en gelukkig, oorlog en armoede zijn er niet. Deze wereld leerde ik kennen toen ik het boek “Brave new world” van Aldous Huxley las. Een klassieker uit 1932(!). Het gaat over Utopia en is eigenlijk altijd actueel gebleven. Het boek beschrijft een dergelijke toekomstige wereld. Maar waar ook traditionele waarden als liefde, trouw, gezinsleven, kunst en godsdienst niet langer bestaan, evenmin als de vrije keuze voor een individueel bestaan.

Het boek heeft me enorm gefascineerd. Het is goed geschreven en neemt je mee in deze ‘ideale wereld’ . Het deed me vaak aan de ‘echte’ wereld denken. En ik herkende er ook mijn eigen verlangen wel in naar een ‘soort van perfecte wereld’ waarin alles goed is , er vrede is en waar geen ziekte, ouderdom, fricties of andere heftige emoties zijn.

Utopia is zo ingericht dat er geen aanleidingen  zijn voor deze ‘onvolkomenheden’. Er zijn geen vaste liefdesrelaties, niet tussen man en vrouw en ook niet tussen kind en ouders (ouders is iets uit de ‘oude’ wereld). Ook is er geen godsdienst (wel is er een verering van Ford, jawel die van de auto’s) De werkuren zijn precies genoeg en er is na gedane arbeid ontspanning m.b.v. een heerlijk gelukkig makende pil (soma). Tenslotte zijn er nog wat andere geavanceerde hulpmiddelen die de behoeften aan geluk kanaliseren. Er zijn geen zorgen, er wordt om je gedacht (dat hoef je niet zelf te doen) en er is altijd iets voorhanden om je gelukkig te voelen. Dit laatste is het belangrijkste doel.

Tijdens het lezen merkte ik dat ik best aardig wat herkende van de wereld waarin wij leven. Zijn wij niet ook vaak op zoek naar ons eigen Utopia? We passen ons aan in het werk zodat we geld verdienen om ‘leuke dingen’ te doen, we verdoven onszelf daarna graag (we hebben het verdiend, toch?). TV, IPad, alcohol, sauna, zijn zo een paar van deze middelen.

In Utopia gaat dit alles vooral ten koste van de eigen individualiteit en van de eigen natuur. Die twee zijn er inmiddels al lang niet meer doordat het systeem is geperfectioneerd: Emoties, verbinding met een partner, ouders of een God is uit den boze; daar komt alleen maar ellende van. En deze spanning vind ik nou zo fascinerend. Het gaat natuurlijk ook om dualiteit (zonder verdriet bijvoorbeeld, geen geluk). En toch kennen we ook allemaal de neiging om alleen te gaan voor ons geluk. En als er al pijn of last is, willen we ook het liefst een remedie die het voor eens en altijd oplost om zo weer gelukkig verder te kunnen. Een stagnerende situatie willen we direct oplossen en we willen niet kijken waarom deze er is. Werk kwijt? Liefst zo snel mogelijk een andere job, toch?

Als je ernaar durft te kijken, blijkt dat er in je ongeluk op je werk wellicht een verlangen is om je kwaliteit anders in te willen zetten. In samenwerking kan het zijn dat je elkaar leert vertrouwen en uitspreekt wat je aan het hart gaat i.p.v. steeds maar weer nieuwe regels en afspraken willen maken om elk ongenoegen op te willen lossen. Iets nieuws durven in plaats van wegkwijnen onder de last van hetgeen je gelooft dat altijd maar weer moet gebeuren.

In Utopia geeft dit een spannende clash; het individu botst met het collectief, natuur met cultuur. Als we niet oppassen in ons dagelijks leven, dan passen we ons teveel aan of brengen we datgene wat ons lief is onvoldoende naar voren. Nemen we een besluit met ons hart of met ons verstand? En zo komen we steeds weer in een dualiteit terecht waarbij het het één of het ander is. Ik denk dat een wijs mens vanuit mededogen elke keer weer opnieuw kan kijken naar wat er nodig is in een gegeven situatie. Soms betekent dit radicaal voor iets kiezen en soms om de moed op te brengen om zowel het ene als het andere te doen. Voor de ‘derde weg’ van dit mededogen is het belangrijk dat je jezelf goed leert kennen. Iets wat in Utopia helemaal niet belangrijk is. Je gaat dan kijken naar waar je aan gehecht bent, wat je eigen overtuigingen zijn  en waar je status, macht en identiteit aan ontleent. Zo krijg je meer bewustzijn op waar je wel en niet meer ‘vrij’ bent om steeds opnieuw en ‘gepast te kunnen kiezen.

Vanuit mijn werk als begeleider bij Bureau de Poort geloof ik dat ik erin dat deze dualiteit juist  ‘opgenomen’ wil worden. Dat helpt om vanuit bewustwording en ontwikkeling vrijer te worden in de keuzes die je maakt in jouw werk en leven. En natuurlijk gaat dit soms (meestal) gepaard met enige worsteling. Maar hierdoor voel je jezelf wel vrijer en dat maakt uiteindelijk gelukkiger. Maar de Utopie van ‘geluk voor eens en voor altijd’ bestaat niet.

We zullen ‘wakker’ moeten blijven!

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s